Alaşım Bir Çözelti Mi?
İzmir’de yaşıyorum, 25 yaşındayım. Arkadaş ortamında sürekli espri yapan, ama aslında her şeyi fazla düşünen biriyim. Bu da demek oluyor ki, bir yanda “ha-ha” derken, diğer yanda “Alaşım bir çözelti mi?” gibi sorular beynimi meşgul ediyor. Şimdi, bir yandan sizlere bu ilginç konu hakkında derinlemesine bilgiler vermeyi planlarken, bir yandan da bunun ne kadar komik ve absürt olabileceğini düşünüyorum. Çünkü sonuçta, kim “alaşım” kelimesini duyduğunda içi ferahlar ki? Gerçekten, kimse… Sadece ben ve belki birkaç kimya öğrencisi. Ama bu, konuya dalmamı engellemiyor.
Alaşım ve Çözelti Arasındaki Fark Ne? Hayatla Bağlantısı
İlk olarak, “alaşım bir çözelti mi?” sorusuna odaklanalım. Çünkü bence bu soruyu sormadan önce, “Alaşım nedir?”, “Çözelti nedir?” gibi temel bilgiler lazım. Bu arada, kimya dersinde “Alaşım nedir?” sorusunu cevaplamaya çalışan bir öğrencinin halini hayal edin:
Öğretmen: “Alaşım nedir?”
Öğrenci: “Alaşım… şey, işte… bu çikolataya karamel falan ekliyorsunuz ya, hani karışıyor. O tarz bir şey galiba.”
Gerçekten de, alaşım bir madde değil, farklı metallerin birleşerek yeni bir madde oluşturmasıdır. Kısacası, metalin başka bir metalle buluşup “hadi gel, biz birlikte daha güçlü olalım” dediği bir süreç. Mesela, demirle karbonun buluşması, çeliği oluşturur. Fakat çözelti, bir madde başka bir madde içinde çözündüğünde ortaya çıkar. Çözelti de tıpkı çayıma şeker eklerken yaşadığım şey gibi, tatlı bir birlikteliktir. Ama burada çok önemli bir fark var, çözelti tamamen çözünürken, alaşım çözünmeyen bir şeydir. Yani aslında ikisi de karışıyor ama biri bambaşka bir yapı oluşturuyor, diğeri ise kayboluyor.
Bunu bir arkadaşımın evine gittiğimde anlamıştım. Mesela, evdeki yemekleri düşünelim: Bir gün, ona misafirliğe gittiğimde çok iyi yemekler yapıyordu. O kadar iyiydi ki, “Hadi ya, ben de böyle yaparım!” diye düşündüm. Ama işin içine girince, hiç de öyle olmadığını fark ettim. Tarife sadık kaldım ama bir şey eksikti. O eksiklik, aslında onun tarifinin “alaşım” gibi çalışmasıydı. Yani, aynı malzemeler ama farklı oranlarla ve biraz da “katkı” ile birleşince tamamen yeni bir şey ortaya çıkmıştı. Evet, işte alaşım böyle bir şey.
Çözelti Mi Alaşım Mı? Hangisi Daha Şık?
Gelgelelim, işte bu soru kafamı karıştırıyor: Alaşım bir çözelti mi? Çözelti daha çok şeffaf bir ortamda karışırken, alaşım, bir tür metallerin buluşmasıyla ortaya çıkıyor. Ama bu durumu hayatta bir karşılıkla açıklamaya çalıştım. Mesela, arkadaşım Burak ile sürekli tartışıyoruz: “Alaşım mıyız, çözelti miyiz?” Burak diyor ki: “Bence çözeltiyiz. Her şey birbirine karışıyor ama sonunda tam çözülmüyoruz.” Ben de “Hadi oradan, alaşım gibi bir şeyiz, karışıyoruz ama herkes kendine ait bir kimlik taşıyor!” diyerek, gülüp geçiyorum. Ama içimde, bazen bu ikilik çok karmaşık hale geliyor. Kimse kesin bir cevaba ulaşamıyor. Zaten 25 yaşındayım, çözülmem gereken milyonlarca problem varken, buna ne gerek var?
Alaşım Bir Çözelti Değil, Ama Birleşenlerin Gücü
Her ne kadar alaşım bir çözelti olmasa da, her ikisinin de birleşme gücü var. “Birleşme gücü” dedim ama sanki evlenme teklif ediyorum, değil mi? Aslında, bir bakıma öyle. Hayat, insan ilişkileri, iş ve arkadaşlıklar da alaşım gibi. Başlangıçta belki biraz karışık, belki çözülmeyen bir durum ama sonunda bir şey ortaya çıkıyor ve çok güçlü oluyor. Bu noktada, belki de işin içine biraz da mizah katmak gerekiyor. Kimya dersinde kafam karışırken, kendi hayatımda işler biraz daha netleşiyor. Yani, birinin seninle karışıp, senin gibi olmasına karar vermesi, alaşımın gücünü de taşır. Mesela, Birsen’le konuşurken her zaman farklı düşünürüz ama o kadar iyi anlaşırız ki, kimse bizim “alaşım” olduğumuzu fark etmez.
İşte, bir çözelti gibi, herkes çözünürken bir şekilde alaşım gibi olabiliyoruz. Kimse kimseyi “çözmüyor” ya da “kaybolmuyor”, ama birlikte gerçekten daha güçlü bir şey yaratıyoruz. O zaman, “Alaşım bir çözelti mi?” sorusuna net bir cevap veriyorum: Hayır, kesinlikle alaşım bir çözelti değil. Ama bazen, hayatın karmaşasında her şey birbirine karışıyor ve biz de o karışımı yapıyoruz. Düşünsenize, alüminyum ile bakır bir araya gelince ne kadar sağlam bir şey çıkar? İşte, insan ilişkileri de bazen böyle bir şey.
Sonuçta: Alaşım Gibi Hayatlar
Alaşım bir çözelti mi? Bu soruya şu an “hayır” diyebilirim. Ama tabii, kim bilir? Belki de 10 yıl sonra bu yazıyı okuduğumda, farklı bir açıdan bakıyor olacağım. Şu an itibarıyla, her şeyin içinde bir alaşım olduğunu düşünüyorum. Belki de hayatı bu kadar basit ve eğlenceli kılmamın sebebi budur: İnsanlar birbiriyle alaşım gibi karışıyor ve sonunda ortaya çıkan şey, bazen çelişkilerle, bazen de uyumla, ama her zaman güçlü bir yapı oluyor. Neyse, bir dahaki yazıya kadar, kendinizi alaşım gibi hissedebilirsiniz.